Respektoni ligjin dhe të drejtat e të tjerëve
Qytetarët duhet të respektojnë Kushtetutën, ligjet dhe interesat e ligjshme të të tjerëve.
Meny
Të drejtat dhe jeta qytetare
Shtetësia është një marrëdhënie, jo thjesht një dokument.
Një pamje e balancuar e të drejtave, përparësive praktike, përgjegjësive publike dhe pjesëmarrjes qytetare.
Të drejtat marrin kuptim përmes pjesëmarrjes, respektimit të ligjit dhe përgjegjësisë ndaj komunitetit.
Shtetas bullgarTë drejta · Zë
+Qytetar i BE-sëPërkatësi · Përgjegjësi
Kushtetuta · 35e drejta kushtetuese e kthimit
Kushtetuta · 42zë demokratik, sipas kushteve ligjore
Traktati i BE-së · 20shtetësia e BE-së plotëson shtetësinë bullgare
Bilanc qytetar
Çfarë hap shtetësia—dhe çfarë kërkon.
Të drejtat kuptohen më mirë kur kushtet dhe përgjegjësitë shihen bashkë.
Të drejtat kushtetuese bullgare
- 01Kthim dhe mbrojtje jashtë vendit
Shtetasi bullgar ka të drejtë të kthehet në Bullgari dhe mbrohet nga shteti jashtë vendit.
- 02Votoni, paraqitni kërkesa dhe merrni pjesë
Qytetarët madhorë me të drejtë vote mund të votojnë në zgjedhjet dhe referendumet bullgare dhe t'u dërgojnë ankesa, propozime ose peticione organeve.
- 03Kandidoni për funksion publik kur e lejojnë rregullat
Shtetësia hap funksione të zgjedhura dhe publike, por mosha, banimi, papajtueshmëria dhe shtetësia e vetme ndryshojnë.
- 04Barazi dhe mbrojtje ligjore
Kushtetuta u garanton shtetasve bullgarë barazi para ligjit dhe mbrojtje juridike kur cenohen të drejtat ose interesat e tyre legjitime.
- 05Privatësi, shprehje, tubim dhe shoqërim
Për shtetasit bullgarë, Kushtetuta mbron lirinë, jetën private, banesën, komunikimet, ndërgjegjen, fjalën, tubimin paqësor dhe shoqërimin, brenda kufijve ligjorë.
- 06Punë, arsim, shëndet, pronë dhe kulturë
Kushtetuta u jep shtetasve bullgarë garanci në këto fusha, por vlejnë rregullat e sigurimit, banimit, kualifikimit dhe financimit. Shtetësia nuk jep automatikisht përfitime.
Të drejtat e shtetësisë evropiane
- 01Shtetësia e BE-së
Shtetësia bullgare shton automatikisht shtetësinë e BE-së, me lëvizje, qëndrim dhe të drejta qytetare sipas kushteve.
- 02Punë dhe studim në BE
Qytetarët e BE-së zakonisht punojnë pa leje dhe trajtohen njësoj në punë e pranim; kualifikimet dhe tarifat kanë rregulla.
- 03Një zë demokratik evropian
Në një shtet tjetër të BE-së ku banojnë, qytetarët mund të votojnë e kandidojnë në zgjedhje vendore dhe të Parlamentit Evropian, sipas rregullave të regjistrimit dhe të pranueshmërisë të atij shteti; mund t'u drejtohen edhe institucioneve të BE-së.
- 04Qëndrimi dhe lëvizja e familjes
Tre muajt e parë zakonisht kërkojnë dokument të vlefshëm. Qëndrimi më i gjatë ka kushte; qëndrimi i përhershëm zakonisht fitohet pas pesë vitesh qëndrimi të ligjshëm e të pandërprerë. Të drejtat familjare janë më të forta gjatë lëvizjes së lirë në BE.
- 05Kualifikimet dhe studimi kanë procedura
Një profesion i rregulluar mund të kërkojë njohje, regjistrim ose gjuhë. Universitetet nuk diskriminojnë sipas shtetësisë në pranim; bursat kanë rregulla të tjera.
- 06Shëndeti dhe sigurimet koordinohen, nuk janë automatike
EHIC varet nga sigurimi dhe mbulon kujdesin e nevojshëm shtetëror gjatë qëndrimit të përkohshëm; nuk është sigurim udhëtimi. Përfitimet ndjekin punën, banimin dhe kontributet.
- 07Mbrojtje konsullore, peticione dhe Ombudsman
Kur Bullgaria nuk përfaqësohet jashtë BE-së, një shtet tjetër i BE-së ndihmon me të njëjtat kushte si shtetasit e vet. Qytetarët mund t’i drejtohen Parlamentit dhe Ombudsmanit Evropian.
Të drejta për çdo person ose banor të ligjshëm
- 01Të drejtat e të huajve që janë ligjërisht në Bullgari
Të huajt që ndodhen ligjërisht në Bullgari kanë përgjithësisht të drejtat dhe detyrimet kushtetuese, përveç atyre për të cilat Kushtetuta ose ligji kërkon shtetësi bullgare.
Përgjegjësitë publike
Përgjegjësitë publike
Kushtetuta e paraqet shtetësinë me detyrime, jo vetëm me përfitime.
Detyrimi i mbrojtjes, pa rekrutim aktual në paqe
Mbrojtja mbetet detyrë kushtetuese. Rekrutimi në paqe u hoq më 1 janar 2008; rezervat dhe koha e luftës janë çështje më vete.
Taksat varen nga faktet, jo vetëm nga pasaporta
Kushtetuta kërkon taksat ligjore. Rezidenca tatimore bullgare përcaktohet pa marrë parasysh shtetësinë, sipas banimit dhe qendrës së interesave jetike.
Ndihmë në fatkeqësi sipas ligjit
Qytetarët ndihmojnë shtetin dhe shoqërinë në fatkeqësi sipas kushteve ligjore.
Përfitime pa gjuhë shitjeje
Kufijtë praktikë
Përfitimet e sakta janë më të forta se premtimet e fryra.
Qëndrimi në BE është e drejtë me kushte
Dokumenti i vlefshëm mbulon zakonisht tre muajt e parë; më pas mund të duhen kushte dhe regjistrim. Qëndrimi i përhershëm zakonisht pas pesë vitesh.
Shtetësia nuk është sigurim shëndetësor
Mbulimi shëndetësor e shoqëror në BE varet nga puna, sigurimi dhe qëndrimi, jo vetëm nga shtetësia.
Mbrojtja konsullore ka kufij
Konsullatat ndihmojnë me dokumente dhe emergjenca, por nuk urdhërojnë autoritetet, paguajnë fatura, japin avokat ose imunitet.
Lëvizshmëri, jo numër i ngrirë i fuqisë së pasaportës
Të drejtat e BE-së janë përfitime ligjore të qëndrueshme. Rregullat e vizave ndryshojnë dhe duhen kontrolluar para udhëtimit.